Ποιοι δικαιούνται αποζημίωση απόλυσης και ποιο είναι το ύψος της;

Υπηρεσία

Η αποζημίωση απόλυσης είναι εφάπαξ και αποτελεί ένα είδος αποζημίωσης για τον εργαζόμενο για τη λήξη της απασχόλησης. Υπενθυμίζεται ότι το θέμα της αποζημίωσης απόλυσης εργαζομένων ρυθμίστηκε στον νόμο της 13ης Μαρτίου 2003 σχετικά με τους ειδικούς κανόνες για τη λύση των εργασιακών σχέσεων με τους εργαζομένους για λόγους που δεν σχετίζονται με τους εργαζομένους (Journal of Laws του 2016, άρθρο 1474). Δικαίωμα αποζημίωσης απόλυσης για καταγγελία της σύμβασης εργασίας για λόγους που δεν καταλογίζονται στον εργαζόμενο μπορεί να χορηγηθεί σε εργαζόμενους που απολύονται με τη διαδικασία ομαδικής απόλυσης (άρθρο 8 του ανωτέρω νόμου) ή σε ατομική βάση (άρθρο 10 παράγραφος 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 8 του προαναφερόμενου Νόμου).

Πότε είναι το δικαίωμα για check-in;

Το βασικό κριτήριο σύμφωνα με το οποίο ένας εργαζόμενος αποκτά το δικαίωμα αποζημίωσης απόλυσης είναι η λήξη της απασχόλησης για λόγους που δεν ελέγχουν τον εαυτό του. Επιπλέον, λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των εργαζομένων που απασχολούνται στους χώρους εργασίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι διατάξεις του νόμου εφαρμόζονται εάν είναι απαραίτητο εργοδότης που απασχολεί τουλάχιστον 20 εργαζομένους να λύσει τις εργασιακές σχέσεις για λόγους που δεν σχετίζονται με τους εργαζόμενους, με ειδοποίηση του εργοδότη, καθώς και με συμφωνία των μερών , εάν, εντός προθεσμίας που δεν υπερβαίνει τις 30 ημέρες, η απόλυση καλύπτει τουλάχιστον:

  • 10 εργαζόμενους, εάν ο εργοδότης απασχολεί λιγότερους από 100 υπαλλήλους,
  • 10% των εργαζομένων, εάν ο εργοδότης απασχολεί τουλάχιστον 100, αλλά λιγότερους από 300 εργαζόμενους,
  • 30 εργαζομένων, όταν ο εργοδότης απασχολεί τουλάχιστον 300 ή περισσότερους υπαλλήλους - εφεξής «ομαδική απόλυση» (άρθρο 1 του ανωτέρω νόμου).

Σύμφωνα με το άρθ. 10 δευτ. 1 του ως άνω νόμου, ο μισθωτός δικαιούται και αποζημίωση απόλυσης εάν είναι απαραίτητο εργοδότης που απασχολεί τουλάχιστον 20 εργαζομένους να λύσει τις εργασιακές σχέσεις για λόγους που δεν σχετίζονται με τους εργαζομένους, εάν οι λόγοι αυτοί αποτελούν τον μοναδικό λόγο που δικαιολογεί τη λύση της εργασιακής σχέσης ή τη λύση της με συμφωνία των μερών και οι απολύσεις εντός περίοδος που δεν υπερβαίνει τις 30 ημέρες περιλαμβάνει μικρότερο αριθμό εργαζομένων από αυτόν που ορίζεται στο άρθρο. 1.

Το δικαίωμα αποζημίωσης απόλυσης αποκτάται από τον εργαζόμενο εάν οι λόγοι για τη λύση της σύμβασης εργασίας βαρύνουν αποκλειστικά τον εργοδότη. Οι πιο συνηθισμένοι λόγοι είναι:

  • οικονομικός,
  • οργανωτικός,
  • αναδιοργάνωση του χώρου εργασίας,
  • εκκαθάριση του χώρου εργασίας.

Σύμφωνα με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της 6ης Δεκεμβρίου 2001 (αριθμός αναφοράς φακέλου Ι ΠΚΝ 722/00) η καταγγελία της εργασιακής σχέσης λόγω αλλαγής του οργανωτικού και νομικού μοντέλου της λογιστικής λειτουργίας της εταιρείας, που επιφέρει στον εργοδότη σημαντική μείωση του εργατικού κόστους, μπορεί να θεωρηθεί απόλυση για λόγους που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας, ακόμη και αν δεν συνεπάγεται μείωση του αριθμού των εργαζομένων. (...) Είναι μια οργανωτική και οικονομική αλλαγή, που είναι και ο μοναδικός λόγος για την απόφαση απόλυσης, με αποτέλεσμα να μειώνεται η απασχόληση, αν και μετρούμενη όχι τόσο από τον αριθμό των εργαζομένων ή τις λεγόμενες θέσεις εργασίας, αλλά από το κόστος εργασίας. Μια τέτοια προσέγγιση στην κατηγορία της μείωσης της απασχόλησης δικαιολογείται ιδιαίτερα στη σφαίρα των επιχειρήσεων για τις οποίες η μείωση των θέσεων εργασίας δεν αποτελεί στόχο, αλλά μόνο μέτρο που οδηγεί στη μείωση του λειτουργικού κόστους. Ο τρόπος αυτός συλλογισμού παρέχει καλύτερη προστασία και στους απολυόμενους για οικονομικούς λόγους υπαλλήλους, καθώς δεν αποκλείει την απόκτηση αξίωσης αποζημίωσης απόλυσης που προβλέπεται στο άρθ. 8 του Νόμου.

Αξίζει να τονιστεί ότι δικαίωμα αποζημίωσης απόλυσης έχει και εργαζόμενος που δεν υπαγόταν στη διαδικασία ομαδικής απόλυσης και ήταν ο μόνος που απολύθηκε από την εργασία σε δεδομένη χρονική στιγμή (όμως, σε αυτή την περίπτωση, ο εργοδότης πρέπει να απασχολήσει τουλάχιστον 20 εργαζόμενοι).

Αξίζει να παραθέσουμε την απόφαση του Αρείου Πάγου της 4ης Απριλίου 2002 (αριθμός αναφοράς φακέλου III ΠΖΠ 4/02), στην οποία ανέφερε ότι καταγγελία της εργασιακής σχέσης για τους λόγους που ορίζονται στο άρθ. 1 ρήτρα 1 του νόμου της 28ης Δεκεμβρίου 1989 περί ειδικών κανόνων για τη λύση των εργασιακών σχέσεων με τους εργαζομένους για λόγους που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας, σύμφωνα με το άρθ. 10 του παρόντος νόμου δεν χάνει τον ατομικό του χαρακτήρα λόγω του γεγονότος ότι ο εργοδότης ξεκίνησε ομαδικές απολύσεις κατά την περίοδο προειδοποίησης.

Δικαιούται ένας εργαζόμενος 3μηνη αποζημίωση απόλυσης εάν η σύμβαση λυθεί με κοινή συναίνεση;

Όχι μόνο η καταγγελία της σύμβασης εργασίας για λόγους πέραν του ελέγχου του εργαζομένου του δίνει το δικαίωμα σε αποζημίωση απόλυσης, αλλά και η καταγγελία της σύμβασης εργασίας με αμοιβαία συναίνεση μπορεί να δώσει τέτοιο δικαίωμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε περίπτωση αξίωσης αποζημίωσης απόλυσης, ο εργαζόμενος θα πρέπει να αποδείξει ότι η καταγγελία της σύμβασης ξεκίνησε από τον εργοδότη.

Αξίζει να προστεθεί ότι οι διατάξεις του ανωτέρω Νόμου ισχύουν και για εργαζόμενους που έχουν λάβει μεταβαλλόμενες απολύσεις από τον εργοδότη, για τις οποίες ο εργαζόμενος δεν συναινούσε, με αποτέλεσμα να λυθεί η σύμβαση εργασίας.

Σύμφωνα με την απόφαση του Αρείου Πάγου της 16ης Νοεμβρίου 2000 (αριθμός αναφοράς φακέλου Ι ΠΚΝ 79/00) καταγγελία της εργασιακής σχέσης ως αποτέλεσμα καταγγελίας όρων αμοιβής, που θα οδηγούσε σε ριζική μείωση των αποδοχών του εργαζομένου (με αμετάβλητες τις προϋποθέσεις), εάν συνέβαινε για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρ. 1 ρήτρα 1 του νόμου της 28ης Δεκεμβρίου 1989 σχετικά με ειδικούς κανόνες για τη λύση των εργασιακών σχέσεων με εργαζομένους για λόγους που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας μπορεί να θεωρηθεί ότι συντάχθηκε μόνο για αυτούς τους λόγους (κατά την έννοια του άρθρου 10 παράγραφος 1 του παρόντος νόμου) και αξίωση για αποζημίωση απόλυσης .

Ποιο είναι το ύψος της αποζημίωσης απόλυσης και ποια η περίοδος πληρωμής;

Το ύψος της αποζημίωσης απόλυσης επηρεάζεται από τη διάρκεια της υπηρεσίας στον εργοδότη και το ύψος της αμοιβής που έλαβε ο εργαζόμενος πριν από την ειδοποίηση απόλυσης. Σύμφωνα με το άρθ. 8 του ανωτέρω νόμου ο εργαζόμενος, σε σχέση με τη λήξη της απασχόλησης στο πλαίσιο της ομαδικής απόλυσης, δικαιούται αποζημίωση απόλυσης στο ποσό των:

  • μισθός ενός μηνός, εάν ο εργαζόμενος έχει απασχοληθεί σε συγκεκριμένο εργοδότη για λιγότερο από 2 χρόνια·
  • μισθός δύο μηνών, εάν ο εργαζόμενος έχει απασχοληθεί στον εργοδότη για 2 έως 8 χρόνια.
  • μισθός τριών μηνών, εάν ο εργαζόμενος απασχολείται σε συγκεκριμένο εργοδότη για περισσότερα από 8 χρόνια.

Η αποζημίωση απόλυσης καθορίζεται σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν για τον υπολογισμό του ισοδύναμου μετρητών για την ετήσια άδεια.

Το ύψος της αποζημίωσης απόλυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 15πλάσιο της ελάχιστης αμοιβής για εργασία, που καθορίζεται βάσει χωριστών κανονισμών, που ισχύουν κατά την ημερομηνία λήξης της εργασιακής σχέσης.

Λόγω της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας για λόγους που καταλογίζονται αποκλειστικά στον εργοδότη, η αποζημίωση απόλυσης θα πρέπει να καταβληθεί το αργότερο την τελευταία ημέρα της εργασιακής σχέσης, σύμφωνα με τους εσωτερικούς κανόνες του εργοδότη για την καταβολή των αποδοχών. Μετά την προθεσμία αυτή, ο εργαζόμενος θα μπορεί να ζητήσει τόκους για την εκπρόθεσμη καταβολή της αποζημίωσης απόλυσης, μαζί με το ποσό της αποζημίωσης απόλυσης, εάν αποφασίσει να ασκήσει τις αξιώσεις του ενώπιον του Εργατικού Δικαστηρίου.

Αξίζει να προστεθεί ότι σύμφωνα με την απόφαση του Αρείου Πάγου της 9ης Μαΐου 2000 (αριθμός αναφοράς III ΖΠ 12/00) κατά τον καθορισμό του ποσού της αποζημίωσης απόλυσης που προβλέπεται στο άρθ. 8 του νόμου της 28ης Δεκεμβρίου 1989 περί ειδικών κανόνων για τη λύση των εργασιακών σχέσεων με τους εργαζομένους για λόγους που σχετίζονται με την εγκατάσταση, η βάση για τον υπολογισμό της είναι η μηνιαία μέση αμοιβή από την περίοδο που προηγείται της απόκτησης του δικαιώματος αυτής της αποζημίωσης απόλυσης, που καθορίζεται στο σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στις § 14-17 του Κανονισμού του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Πολιτικής της 8ης Ιανουαρίου 1997 σχετικά με τους ειδικούς κανόνες χορήγησης άδειας αργίας, καθορισμού και καταβολής αποδοχών για την άδεια και χρηματικού ισοδύναμου για η άδεια (Εφημερίδα των Νόμων Αρ. 2, σημείο 14).

Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί ο εργοδότης να θεσπίσει ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για την καταβολή της αποζημίωσης απόλυσης;

Αξίζει να σημειωθεί ότι, ανεξάρτητα από τις ρυθμίσεις που περιέχονται στην πράξη για τις ομαδικές απολύσεις, οι εργοδότες μπορούν, βάσει των εσωτερικών κανονισμών της εργατικής νομοθεσίας, να θεσπίσουν ευνοϊκότερους όρους για την καταβολή της αποζημίωσης απόλυσης των εργαζομένων. Επιπλέον, οι εργοδότες μικρών εταιρειών που απασχολούν λιγότερα από 20 άτομα μπορούν επίσης να θεσπίσουν κανόνες στους εσωτερικούς τους κανονισμούς σύμφωνα με τους οποίους οι εργαζόμενοι θα δικαιούνται αποζημίωση απόλυσης λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας. Αυτοί οι κανόνες ενδέχεται να προσδιορίζουν τους λόγους τερματισμού, εκτός από τον παραπάνω νόμο, τη διάρκεια της υπηρεσίας στον εργοδότη, τον αριθμό των εργαζομένων που απολύονται σε έναν δεδομένο μήνα και, κατά συνέπεια, να επιτρέπουν την απόκτηση του δικαιώματος αποζημίωσης απόλυσης.

Επιπλέον, στις συμβάσεις εργασίας, οι εργοδότες μπορούν να χορηγούν στους εργαζομένους πρόσθετες αποδοχές απόλυσης. Το προαναφερόμενο ενδεχόμενο έχει τονιστεί πολλές φορές στη νομολογία του Αρείου Πάγου. Στην απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2002 (αρ. φάκελος ΠΚΝ 592/01), μπορούμε να διαβάσουμε ότι Η εισαγωγή με παράρτημα στη σύμβαση εργασίας του δικαιώματος του εργαζομένου σε αποζημίωση απόλυσης σε περίπτωση καταγγελίας της εργασίας με προειδοποίηση από τον εργοδότη δεν μπορεί κατ' αρχήν να θεωρηθεί ως νομική πράξη αντίθετη προς τις αρχές της κοινωνικής συνύπαρξης.

Η καταβολή πρόσθετης αποζημίωσης απόλυσης που εγγυάται ο εργοδότης σε σχέση με τη λύση της εργασιακής σχέσης για λόγους που δεν καταλογίζονται στον εργαζόμενο είναι επιτρεπτή και δεν παραβιάζει τον νόμο περί ομαδικών απολύσεων ή τον Κώδικα Εργασίας.

Συνοψίζοντας, θα πρέπει να τονιστεί ότι δικαίωμα αποζημίωσης απόλυσης αποκτά εργαζόμενος του οποίου η σχέση εργασίας λύθηκε για λόγους που δεν τον έλεγαν. Ο εργοδότης θα πρέπει να απασχολεί τουλάχιστον 20 υπαλλήλους στο χώρο εργασίας, ενώ η αποζημίωση θα οφείλεται σε απολυμένους υπαλλήλους με τη μορφή ομαδικών απολύσεων, αλλά και στους μοναδικούς απολυμένους. Όχι μόνο η καταγγελία για λόγους που καταλογίζονται στον εργοδότη, αλλά και η καταγγελία κατόπιν συμφωνίας των μερών με αποκλειστική πρωτοβουλία του εργοδότη, θα απαιτήσει από τον εργοδότη να καταβάλει την αποζημίωση απόλυσης των εργαζομένων. Αξίζει να θυμηθούμε ότι η προϋπηρεσία ενός εργαζομένου επηρεάζει το ύψος της αποζημίωσης απόλυσης.