Συνέπειες έκδοσης τιμολογίου με αντίστροφη χρέωση για μη ΦΠΑ

Φόρος Υπηρεσίας

Προκειμένου να γίνει αυστηρότερο το φορολογικό σύστημα στην Πολωνία, ο νομοθέτης εισήγαγε μηχανισμό αντιστροφής επιβάρυνσης, ο οποίος συμβαίνει στην περίπτωση παροχής ορισμένων υπηρεσιών και παραδόσεων αγαθών στους φορολογούμενους ΦΠΑ. Η αντίστροφη χρέωση έχει αντικατασταθεί από τον Νοέμβριο του 2019 από τον μηχανισμό τμηματικών πληρωμών. Η βασική πτυχή στην εφαρμογή του προηγούμενου μηχανισμού ήταν το καθεστώς του επιχειρηματία που έπρεπε να είναι ενεργός υπόχρεος ΦΠΑ. Ας ελέγξουμε ποιες είναι οι συνέπειες της έκδοσης τιμολογίου με αντίστροφη χρέωση για μη ΦΠΑ.

Πότε αντιμετωπίζουμε την αντίστροφη φόρτιση;

Ο μηχανισμός αντίστροφης χρέωσης συνίστατο στη μεταφορά της υποχρέωσης διακανονισμού ΦΠΑ στον αγοραστή. Αυτό σημαίνει ότι ο πωλητής δεν ανέφερε στα τιμολόγια που εκδόθηκαν για συναλλαγές που υπόκεινται σε αντιστροφή επιβάρυνσης ΦΠΑ.

Σύμφωνα με το άρθ. 17 δευτ. 1 σημείο 8 του νόμου περί ΦΠΑ, προκειμένου η παροχή υπηρεσιών να υπόκειται στη διαδικασία της αντιστροφής χρέωσης, έπρεπε να πληρούνται ταυτόχρονα τέσσερις προϋποθέσεις:

  • το αντικείμενο της αγοράς ήταν οι υπηρεσίες που αναφέρονται στο παράρτημα 14 του νόμου,

  • ο πάροχος υπηρεσιών είναι ενεργός υπόχρεος ΦΠΑ, η πώληση του οποίου δεν απαλλάσσεται του φόρου σύμφωνα με το άρθρο. 113 παράγραφος. 1 και 9,

  • ο αποδέκτης της υπηρεσίας είναι φορολογούμενος με την ιδιότητα του ενεργού υπόχρεου ΦΠΑ,

  • ο πάροχος υπηρεσιών έχει την ιδιότητα του υπεργολάβου (στην περίπτωση των υπηρεσιών που αναφέρονται στα σημεία 2-48 του παραρτήματος 14 του νόμου).

Η αντίστροφη επιβάρυνση καλύπτει επίσης την πώληση αγαθών. Ωστόσο, για να εφαρμοστεί ο μηχανισμός, πρέπει να πληρούνται τρεις σωρευτικές προϋποθέσεις:

  • το αντικείμενο αγοράς είναι τα αγαθά που αναφέρονται στο παράρτημα 11 του νόμου,

  • ο πωλητής είναι φορολογούμενος του οποίου η πώληση δεν απαλλάσσεται από τον φόρο λόγω του κύκλου εργασιών μέχρι 200.000 PLN,

  • ο αγοραστής είναι φορολογούμενος με την ιδιότητα του ενεργού υπόχρεου ΦΠΑ,

  • η παράδοση δεν καλύπτεται από την εξαίρεση που αναφέρεται στο άρθρο. 43 δευτ. 1 παράγραφος 2 ή άρθρο. 122 του νόμου περί ΦΠΑ.

Με την εισαγωγή του μηχανισμού τμηματικών πληρωμών, τα παραρτήματα 11 και 14 του νόμου περί ΦΠΑ καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από το παράρτημα 15.

Κατάσταση ενεργού υπόχρεου ΦΠΑ και αντιστροφή επιβάρυνσης έως το τέλος Οκτωβρίου 2019

Σύμφωνα με το άρθ. 17 δευτ. 1 σημεία 7 και 8 του νόμου περί ΦΠΑ, τόσο στην περίπτωση πώλησης αγαθών όσο και στην παροχή υπηρεσιών, μία από τις υποχρεωτικές απαιτήσεις για την εφαρμογή του μηχανισμού αντιστροφής χρέωσης είναι ο αγοραστής και ο πωλητής να έχουν την ιδιότητα του ενεργού πληρωτής ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι όταν ένα από τα μέρη της συναλλαγής είναι επιχειρηματίας που επωφελείται από την απαλλαγή από τον ΦΠΑ ή έχει διαγραφεί από το μητρώο ΦΠΑ, δεν ισχύουν οι συνέπειες της έκδοσης τιμολογίου με αντιστροφή επιβάρυνσης και η πώληση θα πρέπει να διευθετηθεί γενικά όροι.

Το 2017 έχουν γίνει αυστηρότερες οι διατάξεις που αφορούν τη διαγραφή επιχειρηματιών από το μητρώο ενεργών φορολογουμένων ΦΠΑ. Επιπλέον, οι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων συχνά αγνοούν ότι έχουν χάσει την ιδιότητα του ενεργού υπόχρεου ΦΠΑ και ως εκ τούτου δεν ενημερώνουν σχετικά τον πωλητή τη στιγμή της συναλλαγής. Εάν ο επιχειρηματίας δεν έχει την ιδιότητα του ενεργού υπόχρεου ΦΠΑ, η συναλλαγή θα πρέπει να διακανονίζεται με γενικούς όρους (χωρίς έκθεση στις συνέπειες της έκδοσης τιμολογίου με αντίστροφη επιβάρυνση), δηλαδή ο οφειλόμενος ΦΠΑ να διακανονίζεται από τον πωλητή, όχι από τον αγοραστή.

Οι επιχειρηματίες έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν την τρέχουσα κατάσταση του φορολογούμενου (το δικό τους και το άλλο μέρος της συναλλαγής). Αυτή η επαλήθευση είναι δυνατή απευθείας στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς και σε ορισμένα λογιστικά συστήματα. Συνίσταται στον έλεγχο της κατάστασης ΦΠΑ του φορολογούμενου με βάση τον αριθμό NIP του. Χάρη στις πληροφορίες που ελήφθησαν σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση του φορολογούμενου, ο πωλητής δεν θα εκτεθεί στις πιθανές συνέπειες της έκδοσης τιμολογίου με αντίστροφη επιβάρυνση για τον μη φορολογούμενο.

Ξεκινήστε μια δωρεάν δοκιμαστική περίοδο 30 ημερών χωρίς δεσμεύσεις!

Συνέπειες έκδοσης τιμολογίου με αντίστροφη χρέωση για μη ΦΠΑ

Η εσφαλμένη αναγνώριση μιας συναλλαγής ως πώλησης που καλύπτεται από τον μηχανισμό αντιστροφής επιβάρυνσης έχει συνέπειες όσον αφορά τον διακανονισμό του ΦΠΑ. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο ΦΠΑ θα διακανονιστεί από λάθος μέρος στη συναλλαγή (εάν ο αγοραστής δεν γνωρίζει ότι έχει χάσει την ιδιότητα του ενεργού υπόχρεου ΦΠΑ). Επιπλέον, σε περίπτωση που προκύπτουν οι συνέπειες της έκδοσης τιμολογίου με αντιστροφή επιβάρυνσης και το άλλο μέρος της συναλλαγής είναι φορολογούμενος που δικαιούται απαλλαγής από τον ΦΠΑ, ο ΦΠΑ δεν θα διακανονίζεται από κανένα από τα μέρη.

Στην πράξη, οι συνέπειες της έκδοσης τιμολογίου με αντιστροφή επιβάρυνσης είναι πιο σοβαρές για τους πωλητές παρά για τους αγοραστές. Η μη εμφάνιση του ΦΠΑ στο τιμολόγιο συνεπάγεται την ανάγκη έκδοσης διορθωτικού τιμολογίου και, ως εκ τούτου, θα προκύψει πρόσθετη φορολογική υποχρέωση από την πλευρά του πωλητή. Στην περίπτωση συναλλαγών που καλύπτονται από τον μηχανισμό αντιστροφής επιβάρυνσης, η φορολογική υποχρέωση προκύπτει με γενικούς όρους, δηλαδή κατά τη στιγμή της παράδοσης των αγαθών ή της παροχής μιας υπηρεσίας. Ωστόσο, εάν το σύνολο ή μέρος της πληρωμής έχει εισπραχθεί πριν από την ημερομηνία αυτή, η φορολογική υποχρέωση προκύπτει από τη λήψη της σε σχέση με το ποσό που εισπράχθηκε.

Αναγνώριση πιστωτικού σημειώματος και αντιστροφή επιβάρυνσης αντί γενικών κανόνων

Εάν το διορθωτικό τιμολόγιο αφορά πώληση που πραγματοποιήθηκε τον τρέχοντα μήνα και το σφάλμα που σχετίζεται με την έκδοση του τιμολογίου με αντιστροφή επιβάρυνσης για το μη ΦΠΑ εντοπιστεί πριν από την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων για αυτήν την περίοδο, η μόνη συνέπεια του πωλητή θα είναι η υποχρέωση διόρθωσης των εγγραφών στα αρχεία με την έκδοση διορθωτικού τιμολογίου.

Σε περίπτωση που το διορθωτικό τιμολόγιο αφορά πωλήσεις προηγούμενων μηνών, ο πωλητής εκτός από τη διόρθωση των εγγραφών στα βιβλία υποχρεούται να διορθώσει και τις απεσταλμένες φορολογικές δηλώσεις. Κατά συνέπεια, εκτίθεται στην εμφάνιση φορολογικών καθυστερήσεων, επί των οποίων καλείται να καταβάλει φορολογικούς τόκους.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο. 112β παράγραφος. 1 σημείο 1 του νόμου περί ΦΠΑ, όταν η αρχή ελέγχου κρίνει ότι ο φορολογούμενος στην υποβληθείσα φορολογική δήλωση εμφάνισε το ποσό της φορολογικής υποχρέωσης χαμηλότερο από το οφειλόμενο ποσό, υπόκειται σε πρόσθετες φορολογικές κυρώσεις ύψους 30% του ποσού υποτίμησης της φορολογικής υποχρέωσης. Όταν οι συναλλαγές υπόκεινται στον μηχανισμό αντιστροφής χρέωσης, οι φορολογούμενοι υποχρεούνται να αποστέλλουν τις συνοπτικές πληροφορίες ΦΠΑ-27 έως την 25η ημέρα του μήνα που ακολουθεί τον μήνα κατά τον οποίο πραγματοποιήθηκε η παράδοση των αγαθών ή των υπηρεσιών. Όταν μια συναλλαγή έχει εμφανιστεί εσφαλμένα στις συνοπτικές πληροφορίες ΦΠΑ-27, ο φορολογούμενος υποχρεούται να διορθώσει τα στοιχεία που αποστέλλονται αμέσως μόλις εντοπίσει το σφάλμα.

Η υποχρέωση σύνταξης διόρθωσης τιμολογίου συνδέεται με την εμφάνιση ΦΠΑ σε αυτό. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του εισοδήματος του πωλητή, καθώς ο αγοραστής μπορεί να αρνηθεί να πληρώσει τη διαφορά που προκύπτει από τη διόρθωση, και επομένως να μην αποδεχθεί τη διόρθωση, καθώς η αξία του τιμολογίου θα αυξηθεί κατά συνέπεια κατά την αξία του ΦΠΑ. Οι επιχειρηματίες μπορούν επίσης να εκδώσουν διορθωτικό τιμολόγιο, με αποτέλεσμα ο ΦΠΑ να υπολογίζεται στο ποσό του αρχικού τιμολογίου, οπότε η ακαθάριστη αξία των πωλήσεων θα παραμείνει αμετάβλητη, αλλά η καθαρή του αξία θα μειωθεί. Αυτή η λύση θα επηρεάσει και την υποχρέωση φόρου εισοδήματος καθώς το φορολογητέο εισόδημα θα μειωθεί.

Παράδειγμα 1.

Ο κ. Jan, ο οποίος είναι ενεργός υπόχρεος ΦΠΑ, παρέχει ως υπεργολάβος τις κατασκευαστικές υπηρεσίες που αναφέρονται στο Παράρτημα 14 του νόμου περί ΦΠΑ στην εταιρεία XYZ. Λόγω του ότι η XYZ είναι τακτικός εργολάβος του, δεν επαλήθευσε το καθεστώς ΦΠΑ του αγοραστή και εξέδωσε τιμολόγιο πώλησης με αντιστροφή χρέωσης στις 10 Απριλίου 2018. Ωστόσο, προέκυψε ότι η εταιρεία ΧΥΖ είχε αφαιρεθεί από το μητρώο ΦΠΑ τον προηγούμενο μήνα, για το οποίο δεν ενημερώθηκε. Ποιες συνέπειες για ένα τιμολόγιο χωρίς ΦΠΑ μπορεί να επιβληθούν στον κ. Jan;

Κατά κανόνα, η εφορία δεν υποχρεούται να ενημερώνει τους φορολογούμενους για τη διαγραφή τους από το μητρώο ΦΠΑ. Η έκδοση τιμολογίου με τον μηχανισμό αντιστροφής επιβάρυνσης για φορολογούμενο που δεν έχει την ενεργή κατάσταση ΦΠΑ είναι εσφαλμένη και υπόκειται σε διόρθωση. Επομένως, ο κ. Γιαν υποχρεούται να εκδώσει διορθωτικό τιμολόγιο, όπου θα αλλάξει ο συντελεστής ΦΠΑ, διότι υποχρεούται να τακτοποιήσει τον οφειλόμενο ΦΠΑ. Λόγω του ότι ο λόγος έκδοσης του διορθωτικού τιμολογίου είναι σφάλμα χρέωσης, η διόρθωση πρέπει να περιλαμβάνεται στην περίοδο έκδοσης του αρχικού τιμολογίου, δηλαδή τον Απρίλιο. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την υποχρέωση διόρθωσης της δήλωσης ΦΠΑ και των συνοπτικών πληροφοριών ΦΠΑ-27 για τον Απρίλιο. Ως αποτέλεσμα της διόρθωσης της δήλωσης ΦΠΑ, είναι δυνατόν να δημιουργηθεί φορολογική υποχρέωση εκ μέρους του κ. Γιαν και συνεπώς υποχρέωση καταβολής φορολογικών τόκων για υποκαταβολή ΦΠΑ.

Από την 1η Νοεμβρίου 2019 καταργήθηκε η υποχρέωση υποβολής συνοπτικών πληροφοριών στο εσωτερικό εμπόριο, ΦΠΑ-27. Εάν ο φορολογούμενος καλείται να διορθώσει τις εκκαθαρίσεις για το πριν από την ημερομηνία αυτή περίοδο, θα πρέπει να υποβάλει διόρθωση της δήλωσης ΦΠΑ-27.

Συνοψίζοντας, η επαλήθευση της κατάστασης ΦΠΑ του αγοραστή θα πρέπει να διενεργείται κυκλικά από τα μέρη της συναλλαγής, ώστε να μην εκτίθενται στις συνέπειες της έκδοσης τιμολογίου με αντιστροφή επιβάρυνσης για τον μη πληρωτή ΦΠΑ. Σε αυτό το θέμα βοηθούν λογιστικά συστήματα με μηχανισμό επαλήθευσης της κατάστασης ΦΠΑ του φορολογούμενου. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το γεγονός και μόνο ότι ο αγοραστής και ο πωλητής είναι έμπιστα μέρη και συνεργάζονται επί χρόνια δεν μπορεί να αποτελεί προϋπόθεση που εμποδίζει την υποχρέωση διακανονισμού πιθανών καθυστερήσεων ΦΠΑ. Τόσο ο πωλητής όσο και ο αγοραστής θα πρέπει να επαληθεύσουν ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για την αντιστροφή της χρέωσης της συναλλαγής. Από την άλλη πλευρά, η αντικατάσταση του μηχανισμού αντίστροφης χρέωσης με τον μηχανισμό τμηματικής πληρωμής βελτίωσε τη διαδικασία έκδοσης τιμολογίων, επειδή αυτός ο μηχανισμός ισχύει για ενεργούς πληρωτές ΦΠΑ που εκδίδουν τιμολόγια με τον εγχώριο συντελεστή ΦΠΑ.